Malatya’nın Kuluncak ilçesinde geç çiçek açan kayısı ağaçları, eylül ayının son günlerinde de meyve vermeyi sürdürüyor. Karaçayır Mahallesi’nde yetiştirilen ağaçların, ilkbahar geç donlarından etkilenmediği belirtilirken üretici Adem Aslan, çeşidin uzmanlar tarafından incelenerek yaygınlaştırılmasını istiyor.
Malatya’nın Kuluncak ilçesine bağlı Karaçayır Mahallesi’nde, eylül ayının son günlerinde dalından taze kayısı toplanıyor.
Mahalle Muhtarı Adem Aslan’ın yıllar önce bahçesine diktiği geç çiçeklenen kayısı ağaçları, 27 Eylül itibarıyla meyve vermeye devam etti. Ağaçların geç çiçek açması ve meyvenin daha geç olgunlaşması, özellikle Malatya’da üreticilerin en önemli sorunlarından biri olan ilkbahar geç donları açısından dikkat çekiyor.
Malatya’da kayısı üretiminde don riski önemli bir konu olurken, yapılan akademik bir araştırmada da rakım ve çeşit farklılıklarının kayısıların çiçeklenme zamanını ve zirai dondan gördüğü zararı etkilediği ortaya konulmuştu.
13 fidanla başladı, 160 ağaçlık bahçe kurdu
Adem Aslan, geç çiçek açan kayısı ağaçlarıyla ilgili çalışmasına yıllar önce 13 fidanla başladı.
Ağaçlardan aldığı sonuçların ardından bahçesini genişleten Aslan, aynı özelliklere sahip ağaçlardan 160 ağaçlık yeni bir bahçe oluşturdu.
Aslan, özellikle ilkbaharda yaşanan don olaylarında geç çiçeklenen ağaçların avantaj sağladığını belirterek, bu özelliğin daha kapsamlı şekilde araştırılması gerektiğini ifade etti.
“Nisan ayındaki dondan etkilenmiyor”
Geç çiçeklenen kayısılarla ilgili çalışma yapılmasını isteyen Aslan, şunları söyledi:
“Biz elimizden geleni yapmaya çalıştık. Bu aşı türü geç çiçek açtığı için nisan ayındaki don afetlerinden etkilenmiyor ve geç meyve veriyor. Devlet yetkililerimizden ve uzmanlarımızdan beklentimiz, bu aşının incelenip çoğaltılarak tüm çiftçilerimize dağıtılması ve teşvik edilmesidir.”
Aslan, çalışmayı ticari bir amaçtan ziyade bölgedeki üreticilere alternatif bir yöntem göstermek amacıyla sürdürdüğünü belirtti.
Eylül sonunda vatandaşlar dalından kayısı topluyor
Geç meyve veren ağaçların sosyal medyada paylaşılmasının ardından farklı kişilerden kendisine ulaşanlar olduğunu belirten Aslan, bahçeye gelen vatandaşların eylül ayının son günlerinde dalından taze kayısı topladığını söyledi.
Bu durum, normal hasat döneminin sona ermesinin ardından Kuluncak’ta kayısının farklı bir üretim takvimiyle yeniden gündeme gelmesini sağladı.
Malatya kayısısında don riski yeniden gündemde
Malatya’da kayısı ağaçlarının çiçeklenme döneminde yaşanan don olayları, üreticiler açısından önemli risklerden biri olarak öne çıkıyor. 2026 sezonunda da üreticiler don riskine karşı farklı yöntemlerle önlem almaya çalışmıştı.
Akçadağ'da yapılan 2013-2023 dönemini kapsayan akademik çalışmada da kayısı çeşitleri ve rakım arasındaki ilişkinin zirai don zararında etkili olduğu belirlendi. Çalışmada, çiçeklenmenin gecikmesiyle don zararının azalabildiği tespit edildi.
Ancak Karaçayır Mahallesi’ndeki ağaçların belirli bir kayısı çeşidi olup olmadığı ve gerçekten genetik olarak geç çiçeklenen bir çeşit niteliği taşıyıp taşımadığı, uzman incelemesi yapılmadan kesin olarak söylenemez.
Uzman incelemesi talep ediyor
Adem Aslan, bahçesindeki ağaçların özelliklerinin ilgili kurumlar ve uzmanlar tarafından incelenmesini istiyor.
Aslan’ın talebi, uygun özelliklerin tespit edilmesi halinde bu ağaçların çoğaltılarak Malatya’daki kayısı üreticilerine alternatif olarak sunulması yönünde.
Bu ağaçların özelliği ne?
Karaçayır Mahallesi’ndeki ağaçların öne çıkan özelliği, geç çiçek açmaları ve eylül ayının sonuna kadar meyve vermeye devam etmeleri olarak aktarılıyor.
Geç çiçeklenme dona karşı kesin koruma sağlar mı?
Hayır. Geç çiçeklenme, ilkbahar geç donu riskini azaltabilecek bir özellik olabilir ancak tek başına don zararını tamamen önleyeceği söylenemez. Kayısıda çeşit, rakım, çiçeklenme dönemi ve hava koşulları birlikte önem taşıyor.
Malatya’da eylül sonunda kayısı olur mu?
Karaçayır Mahallesi’ndeki bu özel bahçede, üreticinin aktardığına göre eylül ayının son günlerinde dalından taze kayısı toplanmaya devam ediyor.
YORUMLAR