Malatya bir değerini daha kaybetti; Çetin Palancı hakka yürüdü

Toplam 90 mağaza, 900 çalışan, dört fabrika ve 90 milyon dolar ciro... Hedef 500 mağaza, yeni bir fabrika ve 300 ek istihdam... Burası 143 yıllık bir kuruyemiş imparatorluğu. Beşinci kuşağın da çalıştığı Malatya Pazarı franchise veriyor...

 
Onlar toplumun her kesimine ürün satıyor. Dolayısı ile kamuoyunda bilinen bir isim Malatya Pazarı. Son yıllarda Doktor Mehmet Öz’ün önerileriyle tüketimi katlanarak artan kuruyemiş ve kuru meyve alanında pazarın yüzde 25’ine hakimler.

Ali Palancı 1870 yılında temellerini atmış. Osmanlı döneminden bugüne kalan az sayıda şirketten birisi olan Malatya Pazarı’nın başına 1932 yılında Ali Palancı’nın oğlu Hüseyin Palancı geçmiş. Onun vefat etmesi ile 1945 yılında üçüncü kuşak, oğulları Metin ve Çetin Palancı kardeşler görevi üstlenmiş. Bugün gelinen noktada Çetin Palancı işin başında. Ayrıca çocuklar ve yeğenler de şirkette görev alıyor.

Malatya Pazarı Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Palancı bu işe ilkokul döneminde başlamış. Malatyalı olması nedeniyle kendisine “Kayısı Baba” diyorlar Çetin Palancı ile şirketini ve kuruyemiş sektörünü konuştuk.

Önce üretim, istihdam ve mağazalardan başlayalım...

Yurtiçinde İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Giresun, Antalya, Eskişehir, Adana, Van ve Bodrum dahil olmak üzere toplam 12 ilde mağazamız var. Dubai, Almanya, Ukrayna, Danimarka, Hollanda, Fransa, Yugoslavya ve birçok Arap ülkesinde zincir oluşturduk. Yurtiçi ve dışında mağaza sayımız 90’ı aşıyor. Mağaza sayımızı 500’e çıkarmayı hedefliyoruz. Halen 900 çalışanımız var. İstanbul Büyükçekmece’de üretim yapıyoruz, Zeytinburnu’nda el işleme ve paketleme, Malatya’da kayısı, Giresun’da fındık olmak üzere dört fabrikamız var. Pazar payımız konusunda maalesef net bir rakam yok ama Türkiye genelinde minimum yüzde 20-25 pazar payına sahip olduğumuzu öngörüyoruz.

Önümüzdeki dönemde yeni yatırımlarınız olacak mı?

Bu yıl yeni bir fabrika kurmayı planlıyoruz. Büyükçekmece’de 17 dönüm, Çatalca’da 30 dönümlük olmak üzere iki arazimiz var. Fabrikayı nerede yapacağımız konusunda fizibilite çalışmalarımız devam ediyor. Yeni fabrikamızla kuruyemişte çağ atlamayı hedefliyoruz. Amacımız özellikle ana ürünlerden kayısı, fındık, ceviz ve inciri standartların üzerinde paketleyerek dünyaya dağıtmak. Yaklaşık 40-50 milyon TL’lik bir yatırım olacak. 250-300 kişiye yeni istihdam sağlamayı planlıyoruz. Biz aile olarak yatırımlarımızda şimdiye kadar hiç kredi kullanmadık. Yeni tesisi kurarken de kredi kullanmayı düşünmüyoruz.

Kaç çeşit ürün satıyorsunuz?

Yaklaşık 200 çeşit ürün satışı yapıyoruz. Dünyanın her tarafından ürün temin ediyoruz. Örneğin cevizi Ukrayna, bademi ABD, üzümü İran, meyve kurularını Singapur, Malezya, Uzak Doğu’dan temin ediyoruz. Fındığı Karadeniz’den, kayısı ve siyah üzümü Malatya’dan, dut kurusunu Elazığ’dan, incir ve üzümü Ege’den, çam fıstığını Bergama’dan, Antepfıstığını Antep veya Suriye’den alıyoruz. 
 

Tabii... Tarım ürünü ya da yeni deyişle toprak ürünü sattığımız için işe tohumla başlamak gerekir diye düşündük. Bu amaçla tohum ıslahı konusunda çalışmalar yapmaya başladık. Bugüne kadar dört adet ay çekirdek, iki adet kabak çekirdek türünün “Palancı” koduyla patentini aldık. Bu çalışmalar TÜBİTAK tarafından iki kez “En Özgün Proje” olarak değerlendirilerek ödüle layık görüldü. Söz konusu tohumlar için son iki yılda tarlada deneme üretimi aşamasına geçildi. Toplamda 600 ton ürün alındı. Önümüzdeki sezon 2 bin tonluk üretim planlıyoruz. Öte yandan, Adapazarı’nın Taraklı ilçesinde tüm harcamalarını üstlendiğimiz 2 bin ağaçlık örnek bir ceviz bahçemiz bulunuyor. Ayrıca yöreye özgü badem türleri de Malatya’da destekçisi olduğumuz bahçelerde üretiliyor. Toplam ağaç sayısı 5 binin üzerinde. İlk ürün geçen yıl alındı, yaklaşık 2 ton civarında. Bunlar geç çiçeklenen dolayısıyla don tehlikesi yaşamayan iklim değişikliklerinden etkilenmeyecek türlerdir.

Yıllık cironuz ne düzeyde ve bunun ne kadarı ihracattan geliyor?

Yıllık ciromuz 90 milyon TL. Bunun yüzde 25’i ihracattan geliyor. Toplam ithalatımız ise 8 milyon TL civarında. Bugün Arabistan’dan gelen bir turist bizden 5-10 bin TL’lik mal alıp ülkesine dönüyor. Bu da bir nevi ihracat oluyor. Dubai, Katar ve Suudi Arabistan, Avrupa Birliği ülkeleri, Amerika, Ermenistan, Türkmenistan, Çin, Arnavutluk ve Kazakistan dahil olmak üzere yaklaşık 26 ülkeye ürün gönderip ihracat yapıyoruz. Dünya genelinde bütün Carrefour’lara ürün göndermek için merkez ile görüşmelerimiz sürüyor.
Sizi THY uçuşlarında da görüyoruz…

Evet, bir yıllık bir sponsorluk anlaşması yaptık. Yüzde 75’i THY’ye ait, kalan yüzde 25’i ise biz üstlendik. Burada amaç öncelikle Malatya kayısısını tanıtmak, geniş kitlelere kayısı sevdirmek, doğduğumuz toprakları dünyaya duyurmak. Bu arada “Malatya Pazarı” logosunu paketlere yerleştirip firmamızın reklamını da yapıyoruz tabii ki. 
 

Bu ay sonuna doğru Katar, Abu Dabi, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Dubai’de mağaza açacağız. Avrupa’da Romanya, Sırbistan, Almanya ve Hollanda’da, yurtiçinde ise Trabzon, Kayseri ve Zorlu Center’da mağaza açmayı planlıyoruz. Aslında kaliteyi düşürmemek için bütün taleplere mesafeli yaklaşıyoruz.

Franchising veriyor musunuz?

Bizim sadece İstinye Park ve Cevahir Alışveriş Merkezi’nde kendi yerimiz var. Bunun dışındakilerin hepsi franchise. Bunun için hiçbir şartımız yok. Franchise vermeye devam ediyoruz. Mağaza açmak isteyenler yerini bize öneriyor ya da kendimiz anlaşmayı yapıp franchising şirketlerine öneriyoruz. Bir vitrin maliyeti var. Bunu biz de yapabiliyoruz, kendileri de yaptırabiliyor. Ürünlerin toptan fiyatları var. Bu fiyatların üzerinden yüzde 30-35 kar marjı bırakıyoruz. Elemanlarını da kendileri tutuyor. İsim hakkı falan da istemiyoruz. Ürün kalitesi, ürünün muhafazası, müşteriyle iletişimi, personelin kılık kıyafeti, görüntüsü gibi şeyler ise bizim kontrolümüzde.
 

Malatya Pazarı Kuruyemiş Sanayi ve Ticaret Başkanı Çetin Palancı 1932 Malatya doğumlu. İlkokulu İstanbul’da okuyor. Sultanahmet Ticaret Lisesi mezunu. Ardından kendi deyimiyle ‘Tahtakale’ Üniversitesi’ne başlıyor. “Eğer bu üniversiteyi bitirmeseydim, ne başkan olurdum, ne elimde Malatya Pazarı kalırdı’ diyor. En büyük hobisi çalışmak olan Palancı, tam bir tabiat aşığı. Pazar günlerini Sapanca’da bulunan 36 dönümlük çiftliğinde geçiren Palancı, “Ayrıca kitaplara çok meraklıyım. Binin üzerinde kitabım, bin 500 tane tespihim var. Osmanlı, İnönü, Atatürk serisini kapsayan bir para koleksiyonuna sahibim” diyor.

KAYNAK : İDİL TARAKLI / PARA DERGİSİ