Nöbetçi Eczaneler
Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan “Tıbbi Bitki Çayları Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. İnsan sağlığını doğrudan ilgilendiren bitki çaylarının üretiminden satışına kadar köklü değişiklikler getiren yeni düzenlemeyle birlikte, tedavi amaçlı kullanılan tıbbi bitki çayları artık sadece eczanelerde satılabilecek.
Yeni yönetmelik uyarınca, tıbbi bitki çaylarının üretimi, ruhsatlandırılması ve piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esaslar en yüksek güvenlik standartlarına getirildi. Bu doğrultuda tüm süreç, Sağlık Bakanlığı’na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından bilimsel ve teknolojik açıdan mercek altına alınacak.
Marketlerdeki Çaylar ile Tıbbi Çaylar Kesin Olarak Ayrıldı
En çok merak edilen konulardan biri olan “Market ve aktarlarda bitki çayı satışı yasaklandı mı?” sorusu da bu yönetmelikle netlik kazandı. Düzenlemeye göre:
-
Market ve Aktarlar: Gıda, hoş tat ve normal beslenmeye takviye amacıyla tüketilen “bitki ve meyve çayları” ile “takviye edici gıdalar” Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesinde kalmaya devam edecek. Bu ürünler market, aktar ve benzeri yerlerde satılabilecek.
-
Sadece Eczaneler: Sağlık Bakanlığınca onaylanmış; standardize edilmiş dozu, hazırlama şekli, özel kullanım uyarıları ve tedavi edici özelliği bulunan “tıbbi bitki çayları” ise yalnızca eczane raflarında yer alabilecek.
İlaç Gibi Takip: Karekod ve ÜTS Zorunluluğu
Yönetmelikle birlikte tıbbi bitki çaylarına sıkı bir takip mekanizması getiriliyor. Eksiksiz yapılan ruhsat başvuruları TİTCK tarafından 90 gün içinde sonuçlandırılacak. Ruhsat alan her ürün, karekod sistemiyle Ürün Takip Sistemi’ne (ÜTS) kaydedilecek. Böylece bir kutu tıbbi çayın, üretim veya ithalat bandından çıkıp eczane rafına gelene kadarki tüm hareketleri gerçek zamanlı izlenecek.
Ayrıca eczacılar, TİTCK tarafından yayımlanacak monograf ve kılavuzlara göre eczane laboratuvarlarında kişiye özel (majistral) tıbbi bitki çayları da hazırlayabilecek.
Üretim ve Ruhsata “Uzmanlık” Şartı, Ambalajlara Standart
İnsan sağlığını korumak adına bu ürünleri piyasaya sürecek gerçek kişilerin lisans mezunu olması, şirketlerin ise bünyesinde yetkili uzman istihdam etmesi zorunlu oldu. Ürünlerin kalitesi ve etkililiğine dair raporlar; tıp, eczacılık, kimya veya biyoloji mezunu, fitoterapi sertifikası ya da uzmanlığı bulunan kişilerce hazırlanacak.
Ürün ambalajlarında da standardizasyona gidilerek, bitkilerin bilimsel isimleri Türkçe ve Latince olarak, içindeki net oranlarıyla birlikte dış ambalajda açıkça ilan edilecek.
Endemik Bitkiler Koruma Altında, Hedef Küresel Rekabet
Yeni dönemde Türkiye florasında yer alan ve sadece ülkemize özgü olan endemik bitkilerin tıbbi çay üretiminde kullanılması desteklenecek. Ancak ekolojik dengenin bozulmaması için üreticilerden sürdürülebilir temin planları ve nesli tehlike altında olan türler için CITES sözleşmesine uygunluk beyanı istenecek.
Yurt içi ve yurt dışındaki tüm üretim tesislerinde uluslararası İyi İmalat Uygulamaları (GMP) belgesi zorunlu tutulurken, bu sıkı denetimlerden geçen yerli tıbbi çayların dünya pazarındaki rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.
